Stres w pracy

autor: Europejskie Obserwatorium Ryzyka

Wzrasta liczba osób dotkniętych skutkami nadmiernego stresu w miejscu pracy – alarmuje Europejskie Obserwatorium Ryzyka

Wraz z wprowadzaniem nowych technologii, materiałów i procesów, środowiska pracy ulegają istotnym zmianom. Modyfikacje sposobów planowania i organizacji pracy oraz zarządzania nią mogą powodować nowe zagrożenia prowadzące do wzrostu poziomu stresu i, ostatecznie, do poważnego pogorszenia zdrowia psychicznego i fizycznego. Nowy raport Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy wskazuje, iż główne zagrożenia psychospołeczne są związane z nowymi formami umów o pracę, niepewnością zatrudnienia, intensyfikacją pracy, dużym obciążeniem emocjonalnym, przemocą w pracy oraz zaburzoną równowagą pomiędzy życiem zawodowym i prywatnym.
Jukka Takala, dyrektor Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA), mówi:
Życie zawodowe w Europie zmienia się szybciej niż kiedykolwiek. Niepewność zatrudnienia, praca na kilku etatach i duża intensywność pracy mogą powodować stres związany z pracą i zagrażać zdrowiu pracowników. Stałe monitorowanie i poprawa psychospołecznych warunków pracy są konieczne, by tworzyć miejsca pracy wysokiej jakości i utrzymać dobry stan zdrowia pracowników.
Walka ze stresem związanym z pracą jest jednym z największych wyzwań w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) w Europie; istnieje prawdopodobieństwo, że wzrośnie liczba osób cierpiących z powodu schorzeń związanych ze stresem, które pojawiają się lub nasilają w wyniku pracy zawodowej. Stres zajmuje drugie miejsce wśród najczęściej zgłaszanych problemów zdrowotnych związanych z pracą zawodową; doświadcza go 22% pracowników w UE (dane z 2005 r.). Z badań wynika, że 50–60% wszystkich traconych dni roboczych ma związek ze stresem. W 2002 r. roczne koszty ekonomiczne stresu związanego z pracą w UE szacowano na 20 mld EUR.
Powstające zagrożenia psychospołeczne zostały zbadane w prognozie eksperckiej i przedstawione w nowym raporcie, trzecim z serii poświęconej nowym i powstającym zagrożeniom, wydanej przez Europejskie Obserwatorium Ryzyka (ERO), integralną część EU-OSHA.*

Brak stałej pracy zagraża zdrowiu pracowników
Niepewna praca na ogół oznacza niskie dochody i słabą jakość zatrudnienia z niewielkimi możliwościami szkoleń i awansu zawodowego. Osoby zatrudnione okresowo lub dorywczo często wykonują najbardziej niebezpieczne prace, pracują w gorszych warunkach i odbywają mniej szkoleń BHP. Praca w niestabilnych warunkach może wywoływać poczucie niepewności zawodowej, które znacznie zwiększa stres związany z pracą.

Intensyfikacja pracy prowadzi do problemów zdrowotnych
Napięte terminy i wysokie tempo sprawiają, że wielu pracowników w UE boryka się z dużym obciążeniem pracą i presją w miejscu pracy. Redukcja etatów, wzrastająca ilość informacji wymagających przetworzenia — skutek nowych technologii komunikacyjnych, oraz większe wymagania wobec mniejszej liczby pracowników mogą także podnosić poziom stresu związanego z pracą.

Przemoc i tyranizowanie stanowią zagrożenie dla pracowników
Problem przemocy i tyranizowania powoduje coraz większe zaniepokojenie. Chociaż dotyczy on wszystkich sektorów zatrudnienia i działalności, występuje szczególnie często w sektorach ochrony zdrowia i usług. Jego konsekwencjami mogą być: obniżenie samooceny, niepokój, depresja, a nawet samobójstwo.

Zaburzona równowaga między życiem zawodowym i prywatnym ma wpływ na rodzinę
Duże obciążenie pracą i nieelastyczne godziny pracy utrudniają osiągnięcie względnej równowagi pomiędzy życiem zawodowym i prywatnym; dotyczy to przed wszystkim kobiet, które nadal często „pracują na dwie zmiany” — najpierw w pracy, a później w domu. Może to prowadzić do stresu i innych negatywnych skutków dla zdrowia, szczególnie, gdy pracownicy nie mają możliwości dopasowania warunków pracy do potrzeb osobistych. Ponad 40% pracowników z 27 krajów członkowskich Unii Europejskiej, którzy pracują w nadgodzinach, podaje, iż nie osiąga zadowalającej równowagi pomiędzy życiem zawodowym i prywatnym.
Warsztaty poświęcone omówieniu i zebraniu wyników badań oraz analizie praktycznych sposobów walki z zagrożeniami psychospołecznymi odbędą się w kwietniu 2008 r. w Brukseli. Zgromadzą specjalistów BHP, decydentów UE oraz przedstawicieli pracodawców i pracowników.
Ponadto EU-OSHA planuje badania prognozujące na dużą skalę w celu monitorowania miejsc pracy i zmian społecznych, które prowadzą do powstawania zagrożeń związanych z BHP. W 2009 r. EU-OSHA przewiduje także rozpoczęcie badań w przedsiębiorstwach we wszystkich 27 państwach członkowskich UE, by dowiedzieć się, jak organizacje — sektora publicznego i prywatnego — postępują z ryzykiem psychospołecznym, oraz jak można je wspierać w efektywniejszym zwalczaniu tych złożonych zagrożeń w miejscu pracy.

* EU-OSHA – Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy

Więcej informacji:

Pobierz bezpłatnie raporty dotyczące powstających zagrożeń

• Biuletyn „Fakty” poświęcony powstającym zagrożeniom psychospołecznym
• Expert forecast on emerging psychosocial risks related to occupational safety and health - Available in [English]
• Tematy: Stres i zagrożenia psychospołeczne
• Expert forecast on emerging biological risks related to occupational safety and health - Available in [English]
• Expert forecast on emerging physical risks related to occupational safety and health - Available in   [English]

Available in   English

•  Europejskie Obserwatorium Ryzyka

Kontakty z prasa:

Inne pytania:
Europejska Agencja Bezpieczenstwa i Zdrowia w Pracy, Gran Via 33, E-48009 Bilbao, Hiszpania,
E-mail: information@osha.europa.eu
Faks +34 94 479 4383

Informacje dla redaktorów:
1. Europejska Agencja Bezpieczenstwa i Zdrowia w Pracy zostala powolana przez Unie Europejska w celu zaspokajania zapotrzebowania na informacje dotyczace bezpieczenstwa i higieny pracy. Celem dzialalnosci Agencji, której siedziba znajduje sie w Bilbao w Hiszpanii, jest poprawa warunków pracy poprzez wspieranie wymiany informacji technicznych, naukowych i gospodarczych wsród wszystkich osób odpowiedzialnych za bezpieczenstwo i higiene pracy.

2. Europejskie Obserwatorium Ryzyka powstało w 2005 r. jako integralna część Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy. Zmiany demograficzne oraz rozwój organizacji pracy i metod produkcji powodują powstawanie nowych typów zagrożeń dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, które wymagają nowych rozwiązań. Misją Obserwatorium Ryzyka jest rozpoznawanie nowych i powstających zagrożeń oraz propagowanie wczesnych działań zapobiegawczych. Obserwatorium opisuje tendencje i warunkujące je czynniki oraz przewiduje zmiany w środowisku pracy i ich ewentualny wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo.